route

Op de vooravond van de begrafenis van de ex-dictator, begroeven we Happy, de hond van ons gastgezin. Op een dag was Happy het gezin binnengewandeld om er meer dan elf jaar te blijven. Want in Chile koop je geen hond. Zo'n een beestje komt spontaan naar je toe. En dus zie je veel straathonden- en katten lopen, allemaal dieren die het perfecte baasje nog niet gevonden hebben.
Happy had haar laatste operatie niet overleefd. Bij Pinochet werd een hartaanval hem fataal. Ik weet niet wat in ons gastgezin nu het belang-

rijkste was. Voor Roberto zeker de hond. Voor onze gastheer mocht Pinochet alleen wat langer leven om de justitie haar werk te kunnen laten doen.
En het lijkt onbegrijpelijk, maar voor onze lieve gastvrouw Angelica was de dood van de ex-president een verlies. Maar Angelica's zus vond de dood van Pinochet dan weer een reden tot fees-

ten. In Chile komen zulke uiterste politieke visies binnen een familie wel vaker voor. Al houden de meeste Chilenen hun mening toch liever voor zich. Dat hadden ze geleerd na de militaire coup van 1973. Helemaal geen mening hebben was toen veel veiliger. Want mensen

nam, kwam er een eind aan het socialistische tijdperk van Salvador Allende. Problemen binnen Allendes partij, de Unidad Popular, en de bemoeinissen van Amerika hadden tot een economische, politieke en sociale crisis geleid. Dat Pinochet de macht greep en met ijzeren hand regeerde, was voor sommige mensen dus een verademing.
De dag na de dood van Pinochet keerden we terug naar Santiago de Chile. De busrit leek wel een herdenkingstour. Een Chileense medepassagier toonde zich de ideale gids. Zo reden we voorbij het

met de 'verkeerde' mening werden gefolterd of verdwenen. Tot op vandaag zijn 1200 lijken nog steeds niet teruggevonden.
Is het ondertussen voor heel de wereld duidelijk dat Pinochet een dicitator was, dan wordt daar in Chile nog duchtig over gediscussieerd.
Toen Pinochet in '73 de macht in handen

Het toeval wou, dat we een paar dagen voordien Valparaiso hadden bezocht. Dat is niet alleen de belangrijkste haven van Chile (hoewel haventje hier beter past), het is ook het stadje waar Pablo Neruda zijn droomhuis, La Sebatiana, had. En het was ook de geboorteplaats van Pinochet, zo leerden we uit de necrologie.
Pinochets dood was ook voor de Chileense Humo, The Clinic, een hoogdag. Het satirisch tijdschrift had zelfs naar zijn dood toegeleefd. Na zijn hartattack titielde het blad "Het zwijn is bijna dood!". De daaropvolgende edities hadden opvallende fotocovers. Een opgebaarde Pinochet met open oog en de waarschuwing "pas op!", of een foto waarop Pinochet sterk op Hitler lijkt. Die edities van The Clinic waren in elk geval in een mum uitverkocht. Wij hebben er eentje op de kop kunnen tikken. Een waar collectorsitem. Nu alleen nog even wachten tot ons Spaans goed genoeg is, zoadat we ook de teksten volledig kunnen verstaan.

Lotje

landgoed van Pinochet waar Pinochet meestal met de helicopter naar toe vloog. En tijdens de weekenden dat hij er was, werd de hele buurt afgezet en was er geen doorkomen meer aan. Wat later zagen we de plek waar in 1986 een mislukte aanslag werd gepleegd, en nog later de privebrug, die naar zijn weekendhuisje leidde.