LA MINA CONTAMINA

Verslagen Argentina
30 mei - 11 juni.

De mijn vervuilt. Vooral de goudmijnen, en vooral in La Rioja, waar het drinkwater van het stadje Jachal ernstig bedreigd wordt, er verrassend veel mensen kanker krijgen en het vee sterft in het veld.
Dat Argentinië wil profiteren van zijn enorme bodemrijkdommen, is eigenlijk nog niet eens zo erg. Maar helaas werd in de jaren '90, op aanraden van het IMF (Argentinië was altijd één van de beste leerlingen van de klas) ongeveer het hele land geprivatiseerd. En onder de corrupte regering van Carlos Menem werd de mijnindustrie op onwaar-

 

onwaarschijnlijke wijze hervormd. Enkel internationale bedrijven krijgen nog toegang tot de nationale bodemrijkdom-men.
We hoorden voor het eerst over deze problemen in Parque Nacional Los Alerces, bij Esquel, in de zuidelijke provincie Chubut. Veelbelovende proefboringen  waren  daar  gedaan,  maar

<<

- er meer dan genoeg goud op de wereld     is om de behoeften van de industrie te dekken. Er is geen behoefte aan nieuw goud. Enkel een fractie van wat opgedolven wordt (minder dan één procent?) wordt gebruikt in mobieltjes, computers en andere hoogtechno-logische   toepassingen.   Heel   wat   meer

een alerte drukkingsgroep kan de ontginning daar voorlopig nog tegenhouden.
Uit het bijzonder verhelderende foldertje dat zij verspreidden (en dat ik nu uit het blote hoofd moet citeren, want het foldertje ligt al in België) heb ik onthouden dat:

gaat naar juwelen, maar het overgrote deel van het oude en nieuwe goud ligt te versterven in de nationale banken van de rijke landen, als garantie. Een achterlijk en achterhaald systeem, aldus het manifest.
- het goud hier nog altijd met cyanide uit de rotsen gewassen wordt, wat enerzijds heel goedkoop is, maar anderzijds ook tonnen water verbruikt en de bodem voor lange tijd verontreinigt. In Europa en de USA is dat al een tijdje verboden. 

/\

- enkel buitenlandse bedrijven aan de slag mogen in Argentinië, en onder hallucinante voorwaarden: ze krijgen investeringssubsidies, vrijstelling van uitvoertaxen en belasting op de lonen, volledige aftrek van alle onkosten, enz. Omgerekend blijft amper 3 procent van de inkomsten uit het goud achter in Argentinië.

- de impact op de werkgelegenheid minimaal is. De ertsen worden meestal in halfruwe staat naar het buitenland geëxporteerd. En de goedbetaalde jobs gaan trouwens exclusief naar buitenlanders.
In Esquel lijkt de dreiging gelukkig niet zo groot. De site waar het goud gevonden werd, ligt in een nationaal park, wat (in beperkte mate) bescherming oplevert. Bovendien zijn de inkomsten uit het toerisme niet gering. Maar meer naar het noorden is de situatie zorgwekkender. Er zijn daar mijnen in overvloed, en naast goud worden daar meestal ook nog zilver, koper, lood (waarvoor wordt dat in hemelsnaam nog gebruikt?) en/of andere metalen aangetroffen.

Een aantal mijnen, denk aan de mijn nabij Jachal, worden al een tiental jaren ontgonnen, een aantal andere zitten in de opstartfase, bij nog andere zijn enkel proefboringen gedaan.
De grote boosdoener is in de meeste gevallen een Canadese multinational, die naar goede kapitalistische gewoonte op de verschillende plaatsen onder  verschil-

lende namen actief is. Ook de andere gebruikte tactieken zijn beproefd: om met de ontginning van start te kunnen gaan krijgen een paar hooggeplaatste personen een nieuwe auto en een deftig huis, de plaatselijke gemeenschap wordt gepaaid met bijvoorbeeld een ambulance en een gezondheidscentrum, een handvol mensen kunnen aan de slag in de mijn.
Het is indroevig om te horen hoe machteloos of berustend de meeste mensen zijn. Hun hele landbouwbestaan is afhankelijk van het weinige berg- of grondwater waarop ze kunnen rekenen, en ze beseffen maar al te goed dat de mijnbouw hun toekomst letterlijk ondermijnt.
Maar er is gelukkig ook positief nieuws. De toegang tot de mijn van Famatina wordt al wekenlang bezet. Een paar dagen nadat we Jachal gepasseerd waren, kwam er een veelbesproken documentaire op televisie over de zorgwekkende situatie aldaar.
Rosa uit Pituil, de energieke dueña van het huis waar we logeerden, vertelde ons dat ook bij hen de bevolking gemobiliseerd en voorgelicht wordt. En niet onbelangrijk, dat hun actie internationale steun krijgt via het internet.

Koen

Noot webmaster. Ondertussen hebben we onderstaand goed nieuws vernomen:
Canadian miner Barrick Gold (NYSE: ABX) announced in a statement that it has decided to definitively abandon the Famatina gold project in northwest Argentina's La Rioja province.
(fotomateriaal afkomstig van websites drukkingsgroepen)